काठमाडौं: कञ्चनपुरको महेन्द्रनगरस्थित मझगाउँ विमानस्थलको दशक लामो अवरुद्ध निर्माण कार्य अघि बढाउने सहमति भएको छ। गृहमन्त्री रमेश लेखकको पहलमा गृहमन्त्रालयमा शुक्रबार बसेको उच्चस्तरीय बैठकले निर्माणको अवरोध हटाउँदै काम सुरु गर्ने निर्णय गरेको हो।
बैठकमा शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्जको सुरक्षार्थ खटिएको नेपाली सेनाको नियन्त्रणमा रहेको ६ बिघा जमिन विमानस्थलको लागि प्रयोग गर्न सहमति भएको छ। साथै, सेनाको फुटबल मैदान र सैनिक आवासीय भवन निकुञ्ज क्षेत्रमै सारिने सहमति जुटेको छ। यससँगै लामो समयदेखिको विवाद साम्य हुने आशा गरिएको छ।
गृहमन्त्री रमेश लेखकको पहलमा भएको बैठकमा वन तथा वातावरण मन्त्री ऐनबहादुर शाही, रक्षामन्त्री मानवीर राई, पर्यटन मन्त्री बद्रीप्रसाद पाण्डे, ऊर्जा राज्यमन्त्री पूर्णबहादुर तामाङ, नेपाली सेनाका प्रधानसेनापति अशोकराज सिग्देल, र नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका महानिर्देशक प्रदीप अधिकारीसहित सम्बद्ध सचिवहरूको उपस्थिति थियो।
२०७८ माघमा विमानस्थल पुनर्निर्माणका लागि ठेक्का लागेपछि काम सुरु भएको थियो। तर, विमानस्थल विस्तारका क्रममा दक्षिणतर्फ पर्ने सेनाको ६ बिघा जग्गा प्रयोगको विषयमा सहमति नहुँदा निर्माण कार्य लामो समय रोकिएको थियो। यसबीच, रनवे कालोपत्रे गर्ने काम रोकिएको मात्र नभई अन्य संरचना निर्माणसमेत प्रभावित भएको थियो।
शुक्रबारको बैठकले यस विषयलाई समाधान गर्दै सेनाको जग्गा प्रयोग गर्ने सहमति गरेको छ। प्रधानसेनापति अशोकराज सिग्देलले सेनाको संरचनालाई स्थानान्तरण गर्नुपर्ने विषयमा कुनै समस्या नरहेको बताए। तर, उनले फुटबल मैदान र सैनिक आवास नयाँ स्थानमा निर्माण गरिनुपर्नेमा जोड दिए।
गृहमन्त्री लेखकका अनुसार विमानस्थल निर्माणका लागि सबै पक्षको सहमति जुटिसकेको छ। निर्माणका लागि सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकार, भीमदत्त नगरपालिका, दोधारा-चाँदनी नगरपालिका, र नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले लागत साझेदारी गर्ने सहमति भएको छ।
विमानस्थलको निर्माण तीन वर्षभित्र सक्ने लक्ष्य राखिएको छ। नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले ५०%, सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकारले २५%, भीमदत्त नगरपालिकाले १५%, र दोधारा-चाँदनी नगरपालिकाले १०% लगानी गर्नेछन्।
बैठकमा वन क्षेत्र प्रभावित हुने भएकाले वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन (EIA) सँगै अघि बढाउन सहमति गरिएको छ। निर्माणका क्रममा वन क्षेत्रको संरक्षण, राष्ट्रिय निकुञ्जको सुरक्षामा असर नपर्ने र वातावरणीय सन्तुलन कायम गर्न विशेष ध्यान दिने सहमति भएको छ।
गृहमन्त्री रमेश लेखकले दशक लामो अन्योल अन्त्य भएको बताउँदै अबको केही दिनभित्रै निर्माण कार्य सुरु हुने दाबी गरे। उनले भने, "यसअघि पनि धेरै चरणमा छलफल भएका थिए, तर ठोस सहमति नजुट्दा काम अघि बढ्न सकेको थिएन। अहिले सबै पक्षको सहमतिपछि अब काम थालिनेछ।"
यद्यपि सहमति जुटेको भनिए पनि, बाँकी काम समयमै सम्पन्न हुने हो वा होइन भन्ने विषयमा स्थानीय बासिन्दा र विज्ञहरूले शंका व्यक्त गरेका छन्। वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन, निर्माण कार्यमा प्राविधिक समस्या, र स्थानीय निकायका बीचमा समन्वय अभावले अझै चुनौती थप्न सक्ने देखिन्छ।
दशक लामो विवाद र अन्योलले थलिएको मझगाउँ विमानस्थलको निर्माण कार्य अघि बढ्ने सहमति जुटेको छ। तर, बाँकी प्राविधिक र प्रशासनिक चुनौतीहरूको समयमै समाधान गर्न नसकिए यो महत्वाकांक्षी परियोजना पुनः विवादमा पर्न सक्छ।