काठमाडौं: नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापा र नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीबीच मंगलबार साँझ भएको भेटवार्ताले राजनीतिक वृत्तमा नयाँ तरंग पैदा गरेको छ । जेन–जी आन्दोलनपछि एकअर्कासँग संवाद नगर्ने अवस्थामा रहेका दुई नेताबीच पहिलोपटक भएको यो भेटलाई बदलिँदो राजनीतिक परिस्थितिसँग जोडेर हेरिएको छ ।
ओली निवास गुण्डुमा भएको करिब एक घण्टा लामो छलफलमा मधेश प्रदेश सरकारको समीकरण, पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रम र विपक्षी दलहरूबीचको सम्भावित सहकार्यका विषयले प्राथमिकता पाएको बताइएको छ । तर भेटवार्ताको एउटा चासोको विषय भने कांग्रेसको आधिकारिकता विवादसँग जोडिएको १८ करोड रुपैयाँको कथित लेनदेनसम्बन्धी आरोप पनि बनेको छ ।
स्रोतका अनुसार कुराकानीका क्रममा ओलीले थापासँग कांग्रेसको आधिकारिकता प्राप्त गर्ने प्रक्रियामा १८ करोड रुपैयाँको लेनदेन भएको हो कि होइन भनेर जिज्ञासा राखेका थिए । जवाफमा थापाले उक्त आरोप अस्वीकार गर्दै यस्तो विषय कल्पना गर्नसमेत नसकिने बताएका थिए । उनले यसलाई आफूविरुद्ध रचिएको षड्यन्त्रका रूपमा व्याख्या गरेको स्रोतको भनाइ छ ।
यद्यपि, दुई नेताबीचको संवादबारे दुवै पक्षबाट विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन । थापाको सचिवालयले मधेश प्रदेश सरकार गठन र समसामयिक राजनीतिक विषयमा छलफल भएको जनाएको छ । एमालेको उच्च स्रोतले पनि भेटमा प्रदेश सरकारको समीकरणसँगै विपक्षी दलहरूबीचको सहकार्यबारे कुराकानी भएको पुष्टि गरेको छ ।
ओलीसँगको दूरी तोड्नुको राजनीतिक अर्थ
जेन-जी आन्दोलनपछि थापाले ओलीसँग संवाद नगर्ने अडान राख्दै आएका थिए । आन्दोलनका घटनासँग जोडिएका राजनीतिक जिम्मेवारीको प्रश्न उठाउँदै उनले एमाले अध्यक्षसँग दूरी कायम गरेका थिए । ओलीले विभिन्न समयमा संवादको प्रयास गरे पनि थापा भेटवार्ताका लागि तयार भएका थिएनन् ।
यसबीच थापाले नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहालसँग भने पटकपटक संवाद र भेटघाट गरेका थिए । कांग्रेसका वरिष्ठ उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माले पनि ओलीसँग संवाद गर्दै आएका थिए । तर सभापति थापा स्वयं ओलीसँग प्रत्यक्ष संवादबाट टाढै थिए ।
कांग्रेसको आन्तरिक राजनीतिक प्रतिस्पर्धाका क्रममा पनि ओली र थापाबीच सम्बन्ध सहज बनेको थिएन । बरु ओलीले कांग्रेसका पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवासँग संवादलाई निरन्तरता दिएका थिए ।
अहिले भने प्रदेश सरकारको समीकरण र राष्ट्रिय राजनीतिमा विकसित घटनाक्रमले दुई नेतालाई एउटै टेबलमा ल्याएको छ । विशेषगरी मधेश र गण्डकी प्रदेशमा कांग्रेस नेतृत्वका सरकारमाथि संकट बढिरहेका बेला भएको भेटलाई अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ ।
प्रदेश सरकारको संकट र विपक्षी सहकार्यको प्रयास
एमालेले कांग्रेससँगको राजनीतिक सहकार्य अन्त्य गर्दै नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीसँग सम्बन्ध विस्तार गरेपछि विभिन्न प्रदेशमा सत्ता समीकरण फेरिएको थियो । त्यसको परिणामस्वरूप कोशी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा कांग्रेस सत्ताबाहिर पुगेको थियो ।
मधेश र गण्डकीमा भने सत्ता समीकरणको अंकगणितका कारण कांग्रेस नेतृत्वका सरकार तत्काल विस्थापित हुन सकेका थिएनन् । अहिले यी दुवै प्रदेशमा सरकार परिवर्तनको कसरत तीव्र बनेको छ ।
मधेशमा कांग्रेसका कृष्ण यादव नेतृत्वको सरकारको विकल्प खोज्न एमाले, जनता समाजवादी पार्टी र जनमत पार्टी सक्रिय रहेको बताइएको छ । गण्डकीमा पनि मुख्यमन्त्री सुरेन्द्र पाण्डे नेतृत्वको सरकार राजनीतिक तथा कानुनी चुनौतीमा परेको छ ।
यस्तो अवस्थामा ओलीसँगको भेटलाई थापाले प्रदेश सरकारको समीकरण र विपक्षी दलहरूबीचको सम्बन्धबारे नयाँ सम्भावना खोज्ने प्रयासका रूपमा पनि हेरिएको छ ।
१८ करोडको आरोपले बढाएको राजनीतिक दबाब
ओलीसँगको भेट हुनुअघि नै थापा कांग्रेसको आधिकारिकतासम्बन्धी विवादमा सार्वजनिक भएको इनम सापकोटाको भनिएको बयानका कारण राजनीतिक दबाबमा थिए ।
असोज १४ गते पक्राउ परेका सापकोटाले प्रहरीसमक्ष दिएको भनिएको बयानमा कांग्रेसको आधिकारिकता गगन पक्षले प्राप्त गर्ने प्रक्रियामा सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीशसँग जोडेर १८ करोड रुपैयाँको लेनदेन भएको दाबी गरिएको छ । पूर्वप्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर जबरासँग भएको कुराकानीबाट आफूले उक्त विषय थाहा पाएको सापकोटाको भनिएको बयानमा उल्लेख छ ।
यसै विषयसँग सम्बन्धित अडियो सार्वजनिक भएपछि कांग्रेस सभापति थापामाथि राजनीतिक तथा नैतिक प्रश्न उठेका छन् । तर अडियोको आधिकारिकता, त्यसमा गरिएको भनिएको लेनदेन र आरोपको सत्यताबारे स्वतन्त्र पुष्टि भइसकेको छैन ।
थापाले भने आफूविरुद्ध नियोजित रूपमा सामग्री सार्वजनिक गरिएको भन्दै आरोप अस्वीकार गर्दै आएका छन् । कांग्रेस सहमहामन्त्री अजयबाबु शिवाकोटीले समेत सार्वजनिक अडियो सम्पादन गरेर तयार पारिएको र सरकारको प्रचारबाजीका रूपमा प्रयोग गरिएको आरोप लगाएका छन् ।
प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह र उनको नेतृत्वको सरकारसँग कांग्रेसको सम्बन्ध पनि पछिल्लो समय तनावपूर्ण देखिएको छ । प्रधानमन्त्रीको सामाजिक सञ्जालमा आएका अभिव्यक्ति र त्यसपछि सार्वजनिक भएका राजनीतिक घटनाक्रमलाई लिएर कांग्रेस नेताहरूले सरकारको आलोचना गर्दै आएका छन् ।
यही पृष्ठभूमिमा थापाले लामो समयदेखि कायम राखेको ओलीसँगको दूरी तोडेर भेटवार्ता गर्नुले राजनीतिक वृत्तमा विभिन्न अर्थ लगाउन थालिएको छ । प्रदेश सरकारको संकट, विपक्षी दलहरूको सहकार्य र आफूविरुद्ध सार्वजनिक भएका आरोपबीच भएको यो भेटले कांग्रेसको आगामी राजनीतिक रणनीतिमा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने चासो बढेको छ ।




